پطرس دى سركيس گيلانتز ( مترجم : محمد مهريار )
85
سقوط اصفهان ( فارسى )
مىرسيد ، كه [ همه را ] در آنجا [ قزوين ] باقى گذاشتند . قزوينيان همه اين خواسته را به تصرف آوردند و افغانان با شرمسارى و خفت راه اصفهان در پيش گرفتند . « 1 » با افغانان دو هزار تن ايرانى نيز تحت فرمان برادر اعتماد الدوله [ ايرانى ] در قزوين بودند . اين دو هزار تن با فرماندهء خويش در قزوين باقى ماندند . 55 - وقتى كه امان اللّه با ششصد تن افراد خويش در عقب نشينى خود به كاشان رسيد ، كاشانيان دروازههاى شهر را بربستند و از راه دادن وى سرپيچيدند . آتش بر وى بگشادند ، و با وى به جنگ درآمدند . 56 - محمود از شنيدن وقايع قزوين و شكست نيروهايش [ در آنجا ] سخت آزرده شد . هر روز به نفس خويش بر اسب سوار مىشد و دوبار در گرد شهر مىگرديد ، مبادا كه اصفهانيان از قزوينيان سرمشق گيرند و بر او بشورند . وى به لطفعليخان قوللر آقاسى « 2 » و تفنگچى آقاسى گفت : « مىخواهم شما را به عنوان فرستادگان خود نزديك شاهزاده فرستم ، تا شايد با وى كنار آييد و ميان من و او را آشتى دهيد . از آنجا كه مىخواهم با شكوه و حشمت فراوان عزيمت نماييد ، هر كدام از سرداران و بزرگان را كه بخواهند با شما همراه شوند ، برگزينيد . » در همان حال قورچى باشى را فرمانى داد تا همگى افراد [ تحت فرمان ] خود را
--> ( 1 ) - پرفسور پاتكانوف ( Prof . Pathanov ) اين جمله را چنين آورده است كه : « قزوينيان اين جمله را به تصرف خويش درآوردند و بر اثر افغانان به اصفهان رفتند » واضح است كه در ترجمهء اين عبارت سهو واضح اتفاق افتاده است . ( 2 ) - لطفعلى خان داغستانى نواده فتحعلى خان داغستانى بود كه شاه سلطان حسين بر وى خشم گرفت و بىحرمت ساخت و به اين اتهام دروغ ، كه وى در صدد بدست آوردن تخت و تاج است ، ديدگان جهانبينش را كور نمود . بر اثر سعايت رقيبان ، بدنبال اين واقعه ، وى از سمت حكومت فارس و سالارى قواى آنجا هم معزول گرديد . ( ل . ل ) .